French Alphabet & Sounds — for Punjabi Speakers

ਸ਼ੁਰੂਆਤ — French ਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ

French ਵਿੱਚ ਵੀ 26 ਅੱਖਰ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ English ਵਾਂਗ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਿੱਖ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ TEF/TCF ਦੇ speaking ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਵੌਲ (Vowels) — a, e, i, o, u

French ਦੇ vowels ਸਾਫ਼ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

ਧਿਆਨ: French ਦਾ u Punjabi/English ਦੇ ‘ਊ’ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੁੱਲ੍ਹ ਗੋਲ ਕਰੋ ਪਰ ਜੀਭ ‘ਈ’ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਰੱਖੋ।

ਔਖੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਜੋ Punjabi speakers ਅਕਸਰ ਖੁੰਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ

1. Nasal vowels (ਨੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ)

• on → ਜਿਵੇਂ bon (good)
• an / en → ਜਿਵੇਂ grand (big)
• in → ਜਿਵੇਂ vin (wine)

ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਨੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। Punjabi ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ‘ਹਾਂ’), ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤੀ ਔਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

2. French ਦਾ ‘r’

French ਦਾ r ਗਲੇ ਦੇ ਪਿੱਛਿਓਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — Punjabi ਦੇ ‘ਰ’ ਵਾਂਗ ਜੀਭ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਉਦਾਹਰਨ: Paris, merci.

3. ਚੁੱਪ ਅੱਖਰ (Silent letters)

ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ:

• petit → “puh-tee” (‘t’ ਚੁੱਪ)
• vous → “voo” (‘s’ ਚੁੱਪ)

ਪਰ ਚਾਰ ਵਿਅੰਜਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਕਸਰ ਬੋਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: c, r, f, l। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ CaReFuL ਸੋਚੋ — avec, bonjour, neuf, animal ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਪਵਾਦ ਹੈ -er ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ‘r’ ਚੁੱਪ ਹੈ: parler → “ਪਾਰ-ਲੇ”।

ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ — ਆਪਣਾ ਨਾਂ spell ਕਰਨਾ

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। Canada ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ, ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ: Vous pouvez épeler votre nom ? — “ਆਪਣਾ ਨਾਂ spell ਕਰੋ।”

ਤਿੰਨ ਜੋੜੇ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹਨ:

• G ਤੇ J ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ — ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾ G “ਜ਼ੇ” ਹੈ ਤੇ J “ਜੀ”।
• E ਤੇ I — ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾ I “ਈ” ਹੈ, ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ E ਵਰਗਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
• Y ਨੂੰ “ਈ-ਗਰੈੱਕ” (i grec, ਭਾਵ “ਯੂਨਾਨੀ i”) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਹਰੇ ਅੱਖਰ ਲਈ double ਵਰਤੋ: Preet = “ਪੇ-ਐਰ-ਅ-ਅ-ਤੇ”, ਪਰ Gill = “ਜ਼ੇ-ਈ-ਦੂਬਲ ਐੱਲ”।

Accent ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ

ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦੇ ਪੰਜ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਜਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹਨ — ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਰਥ:

• é (accent aigu) — ਬੰਦ “ਏ” ਦੀ ਆਵਾਜ਼: été, café।
• è / ê (accent grave / circonflexe) — ਖੁੱਲ੍ਹੀ “ਐ” ਦੀ ਆਵਾਜ਼: père, tête। ê ਅਕਸਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ‘s’ ਹੁੰਦਾ ਸੀ — ਇਸੇ ਲਈ forêt = forest, hôpital = hospital। ਇਹ ਨੁਸਖ਼ਾ ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
• ç (cédille) — ‘c’ ਨੂੰ “ਸ” ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ “ਕ” ਹੋਣਾ ਸੀ: français, ça।
• ë / ï (tréma) — ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਸਵਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲਣੇ ਹਨ: Noël = “ਨੋ-ਐਲ”।

ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੀ ਅਰਥ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: a (ਹੈ) ਬਨਾਮ à (ਨੂੰ/ਵਿੱਚ), ou (ਜਾਂ) ਬਨਾਮ où (ਕਿੱਥੇ)। ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦੋ ਅੱਖਰ, ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼

ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹਨ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ:

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗ਼ਲਤੀ oi ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: moi “ਮੋਈ” ਨਹੀਂ, “ਮਵਾ” ਹੈ। ਤੇ ch ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ “ਸ਼” ਹੈ, “ਚ” ਨਹੀਂ — chat = “ਸ਼ਾ”।

ਸ਼ਬਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (Liaison)

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਹੋਈ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ liaison ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਅੰਤਲਾ ਵਿਅੰਜਨ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਵਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

• vous + avez → “ਵੂ-ਜ਼ਾਵੇ”
• les + amis → “ਲੇ-ਜ਼ਾਮੀ”
• un + homme → “ਐਂ-ਨੌਮ”

ਇਸੇ ਲਈ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸੁਣੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਾ ਨਿਯਮ liaison ਤੇ elision ਵਾਲੇ lesson ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਭਿਆਸ (Practice)

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੋ: bonjour, merci, oui, non, un, une, tu, vous.

ਫੇਰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਜੋੜੇ ਬੋਲੋ ਤੇ ਫ਼ਰਕ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ — ਇਹੀ ਤਿੰਨ ਫ਼ਰਕ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇ listening ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ:

• tu / tout (ਗੋਲ ‘ਊ’ ਬਨਾਮ ਸਾਦਾ ‘ਊ’)
• vin / vent (ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ nasal ਆਵਾਜ਼ਾਂ)
• dessus / dessous (ਉੱਤੇ ਬਨਾਮ ਹੇਠਾਂ — ਅਰਥ ਉਲਟ ਹੈ)

ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲੀ ਸਾਰਣੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਚੀ spell ਕਰੋ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਸਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਮ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਕੀ

• Greetings ਤੇ ਨਿਮਰ ਵਾਕ — ਪਹਿਲੀ ਗੱਲਬਾਤ।
• Minimal pairs ਦਾ ਅਭਿਆਸ — ਦੋ ਮਿਲਦੀਆਂ-ਜੁਲਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਪਛਾਣੋ।
• Nasal ਸਵਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ
• ਪੂਰੀ pronunciation guide